درسنامه آموزشی فارسی چهارم
درس 14: ادب از که آموختی؟
دو کس، رنجِ بیهوده بُردند و سعی بیفایده کردند: یکی آن که اندوخت و نخورد و دیگر آن که آموخت و نکرد:
علم، چندان که بیشتر خوانی
چون عمل در تو نیست، نادانی
یکی را گفتند: «عالم بیعمل، به چه مانَد؟»
گفت: «به زنبور بیعسل.»
لقمان را گفتند: «ادب از که آموختی؟»
گفت: «از بیادبان، هر چه از ایشان در نظرم ناپسند آمد از آن پرهیز کردم».
مُشک آن است که خود ببوید؛ نه آنکه عطّار بگوید. دانا چون طَبلهی عطار است، خاموش و هنرنمای و نادان چون طَبلِ غازی، بلند آواز و میان تهی.
گلستان سعدی
درست و نادرست (صفحهٔ 110 کتاب درسی)
1- میتوانیم از بیادبان، ادب بیاموزیم. درست
2- هر کسی که از کار خود تعریف میکند داناست. نادرست
درک مطلب (صفحهٔ 110 کتاب درسی)
1- منظور از عبارت «آموخت و نکرد» چیست؟ دانش اندوختن ولی به آموختههای خود عمل نکردن.
2- چرا سعدی، عالم بیعمل را به زنبور بیعسل شبیه کرده است؟ زیرا اهمیت و ارزش زنبور به تولید عسل است و وقتی نتواند عسل تولید کند هیچ فایدهای ندارد. انسان دانشمند هم اگر به چیزهایی که یاد گرفته عمل نکند و به کسی آموزش ندهد هیچ فایدهای ندارد و مثل زنبور عسل بدون عسل است.
3- سعدی، دانا و نادان را به چه مانند کرده است؟ دانا را به طبل عطار مانند کرده است. (صندوقچهی عطر فروش در عین این که خاموش است ولی توانایی و دارایی خود را عرضه میکند.) نادان را به طبل غازی مانند کرده است. (طبل تو خالی که صدای بلندی دارد در وجودش هیچ چیزی وجود ندارد و بسیار حراف است)
4- در عبارت پایانی درس منظور از «بلند آواز و میان تهی» چیست؟ هیچ اندوختهای از تجربه و دانش ندارد ولی بسیار پرگو و حراف است.
گوش کن و بگو (صفحهٔ 111 کتاب درسی)
با توجّه به داستان به پرسشهای زیر پاسخ دهید.
نام داستان:
شخصیتهای داستان:
داستان در چه محلّی اتّفاق افتاده است؟
از ابتدا تا انتهای داستان، چه تغییراتی در رفتار سنگپشت به وجود آمد؟
نظر شما دربارهی رفتار سنگپشت چیست؟
نظر شما دربارهی رفتار کژدم چیست؟
رفتارهای پسندیده و ناپسندی را که در داستان بیان شده است، نام ببرید.
